5 Definite Ways Brexit Will Cost Wales

*Sgroliwch i lawr am yr erthygl Cymraeg*

Jonathan Lee

Now that the Brexit genie has been forced back into its bottle, probably until October, Wales and the rest of the United Kingdom are faced with the prospect of imminent EU Parliament elections. For many people who will be voting in the upcoming elections, this is the UK’s second referendum; an opportunity for people to vote in numbers for their respective pro-leave or pro-remain parties, and send a message to the selectively deaf government in London about what kind of Brexit they want (or don’t want).

In some ways little has changed since 2016; most voters will once again be uninformed on the ins and outs of the EU, its influence in Wales, and what impact our departure could have for ordinary people. Though it is impossible to give a full economic rundown of the consequences of Brexit (deal or no deal) on Wales, there are some concrete changes which will be felt by most people in the country and can be predicted with some certainty.

1) Wales will lose the £680 million per year in EU structural funding it receives from social and regional funds. This includes £274 million in direct payments to Welsh farmers from the Common Agricultural Policy, and £80 million in funding from the Rural Development Programme.

National Assembly for Wales Finance Committee “Preparations for replacing EU funding for Wales” September 2018

Whether it’s roads, playgrounds, medical equipment, leisure centres, swimming pools, universities, or youth centres, Wales – particularly the South West of Wales – has seen a huge net benefit from EU structural funding. In rural areas, the money paid directly to farmers in tandem with the funds for rural development are a lifeline for the agricultural industry in our country. In addition to these annual funds, the Welsh European Funding Office has awarded almost £2 billion to 290 projects in Wales between 2007 and 2013. If the UK leaves the European Union these annual funds, as well as project funding, will disappear from Wales after 2020. Supposedly replacing direct EU funding will be the UK Government’s promised “Shared Prosperity Fund”. Theresa May has refused to confirm whether this shared pot for all four nations of the union will be managed by the devolved governments or by Westminster.

2) Agriculture in Wales will suffer serious hardship as a result of any kind of Brexit.

It is telling that some of the highest Remain voting areas in Wales were Gwynedd and Ceredigion; rural areas with agricultural economies, where farmers can tell you down to the last Euro how much they get for each sheep. But the farming sector is not only threatened by the loss of agricultural subsidies; Wales is also heavily dependent on the EU to import our agricultural products. Hillside farming of sheep, mostly for lamb, accounts for the greatest share of the agricultural sector in the country, but we only eat around 5% of the lamb we produce. The rest is exported with around 40% of exports destined for countries outside of the UK, of which more than 90% go to the EU according to Hybu Cig Cymru. The additional tariffs which would be placed on produce being exported to the EU will make it impossible for most Welsh farmers to compete in the market, causing the collapse of farms all across the country.

3) Universities in Wales will lose funding, research opportunities, and international status.

The success of Wales’ eight universities can be measured in direct correlation to the degree of cooperation Wales has with EU funding programmes, networks, and collaborative projects. In the last year alone, the Horizon 2020 research and innovation fund has awarded Welsh organisations over €102 million, as part of projects worth €1.4 billion. After 2020, Welsh universities will no longer be able to easily apply for these funds.

The UK Government has made clear it ‘wishes’ for British higher education institutions to be able to continue to participate in EU research funding programmes, networks, infrastructure, policies, and agencies after Brexit. According to Welsh Higher Education Brussels, which is based in the offices of the Welsh Representation to the EU, there has so far been no official response by the EU to these ‘wishes’.

4) Welsh ports will probably decline as Ireland favours English ports.

Depending on what sort of agreement is worked out regarding the status of the border between the Republic of Ireland and Northern Ireland, Wales’ ports will very likely lose out on trade, particularly if there is no ‘hard border’ on the island of Ireland.

Currently, 80% of goods shipped by lorry from the Republic of Ireland (ROI) to the rest of the EU travel through Welsh ports. If there is no Brexit deal then the EU, its single market, and its customs union ends in the middle of the Irish Sea. However, if any deal is struck which preserves the soft border between the North and the Republic of Ireland (as it should) then the only hard border will be between Wales and the ROI. If this happens there will be less reason for freight to travel across the Irish Sea between Irish and Welsh ports, as there will be more advantages to favouring ports in the north of England via the soft border with Northern Ireland.

In Wales we have seven major ports which directly support 18,400 jobs in often economically deprived areas of the country. The ports in South Wales alone contribute almost £1 billion to the Welsh economy. Many of our ports lack the physical capacity to implement customs and border checks on traffic from Ireland, as well as literally not having the road-space to unload and check entire ferries of lorries at the largest ports at Holyhead and Milford Haven.

5) High-paying multinational companies in the car manufacturing and aerospace sectors will most probably leave Wales.

You are going to have to run it down…just as in the same way we ran down the coal and steel industries.”

This is was the advice given before the Brexit referendum by Patrick Minford, a Thatcherite economist from Cardiff University, to the Tory government regarding the car manufacturing sector in the UK.  It seems that car manufacturers may do the job themselves however. In the face of an uncertain future post-Brexit the joint automotive lobby has warned that without access to the customs union and “single market benefits”, the automotive sector will be forced to relocate its business.

In Wales there are 40 firms operating in this industry, mostly manufacturing components for larger factories such as the Jaguar Land Rover site in the West Midlands. There are an additional 100 firms in the supply chain for these manufacturers, and the sector employs an estimated 18,000 people directly according to the Welsh Automotive Forum.

Sites in Llanelli have already taken steps towards leaving the area, with the Schaeffler plant set to close by the end of this year and Calsonic Kansei cutting staff. Other manufacturing sites such as Ford in Bridgend, Toyota in Deeside, and Vauxhall in Ellesmere Port (which employs Welsh workers from across the border) face an uncertain future in the event of the United Kingdom leaving the EU customs union.

Encouragingly, TATA Steel envisage a positive future for steel manufacturing through their sites at Port Talbot, Llanelli, Newport, and Shotton even if Britain leaves the EU. However, their vision for post-Brexit steel production is heavily predicated on a deal being reached which would prevent the imposition of trade tariffs. The strip steel which is mostly produced in Wales is largely used in the car manufacturing and construction industries, and TATA produces more than 60% of sales of this steel type for the UK market. If some of the automotive industries previously mentioned run into problems caused by Brexit and decide to leave, then steel production in Wales will lose most of its customers and also be forced to relocate.

Airbus UK supports an estimated 11,600 jobs in Wales through its sites in Flintshire, Newport, and Bristol, as well as their supply chains. They are one of the single largest employers in Wales. Their CEO has advised against listening to Brexiteers who say his company will not leave Wales, and has warned that “there are plenty of countries out there who would love to build the wings for Airbus aircraft.”

On the 23rd May (providing a deal is not agreed by parliament before) Wales will go to the polls to elect its four Members of the European Parliament. In the last EU elections the voter turnout was 31.5% in Wales, below the EU average of 43%. The damage that would be inflicted by a hard Brexit in Wales is far greater proportionately than any other country or region in the United Kingdom.  We have to use this election to demonstrate it is the will of the Welsh people to avoid a ruinous no-deal Brexit. That means voting for parties who are campaigning either to remain in the EU, or to reach a deal which preserves a customs union and avoids trade tariffs.

5 ffordd all Brecsit effeithio a’r Gymru

Jonathan Lee

Nawr bod y “genie Brecsit” wedi eu orfodi yn ôl i’w botel,hyd at fis Hydref mae’n debyg, bod Cymru a gweddill y Ddeyrnas Unedig yngwynebu’r posibilrwydd o etholiadau Seneddol yr UE. I lawer o bobl a fydd yn pleidleisio yn yr etholiadau sydd i ddod, maent yn ei weld fel ail refferendwmyr UE; cyfle i bobl bleidleisio mewn niferoedd ar gyfer eu partïon o blaid y’r UE neu bleidiau yn erbyn yr UE, gan anfon neges at y llywodraeth styfnig ynLlundain ynghylch pa fath o Brecsit maen nhw eisiau (neu dim eisiau).

Mewn amryw o ffyrdd dim ond ychydig sydd wedi newid ers2016; unwaith eto, bydd y rhan fwyaf o bleidleiswyr yn anwybodus ynglŷn a dibenyr UE, ei ddylanwad yng Nghymru, a pha effaith y gallai ein hymadawiad ei chaelar bobl gyffredin. Er ei bod yn amhosibl rhoi terfyn economaidd llawn arganlyniadau Brexit (bargen neu ddim cytundeb) ar Gymru, mae rhai newidiadaupendant yn cael eu teimlo gan y rhan fwyaf o bobl yn y wlad a gellir eu rhagweld gyda pheth sicrwydd.

1)Bydd Cymru yncolli’r £ 680 miliwn y flwyddyn mewn cyllid strwythurol yr UE y mae’n ei gael ogronfeydd cymdeithasol a rhanbarthol.

National Assembly for Wales Finance Committee “Preparations for replacing EU funding for Wales” September 2018

Mae hyn yn cynnwys £ 274 miliwn mewn taliadau uniongyrchol i ffermwyr Cymru o’r Polisi Amaethyddol Cyffredin, a £ 80 miliwn o gyllid o’r Rhaglen Datblygu Gwledig. Pwyllgor Cyllid Cynulliad Cenedlaethol Cymru“Paratoadau ar gyfer disodli cyllid yr UE i Gymru” Medi 2018 mae p’un ai’nffyrdd, meysydd chwarae, offer meddygol, canolfannau hamdden, pyllau nofio,prifysgolion neu ganolfannau ieuenctid, Cymru – yn enwedig De Orllewin Cymru -wedi gweld budd net enfawr o gyllid strwythurol yr UE.

Mewn ardaloedd gwledig,mae’r arian a delir yn uniongyrchol i ffermwyr ar y cyd â’r arian ar gyferdatblygu gwledig yn hanfodol i’r diwydiant amaethyddol yn ein gwlad. Yn ogystalâ’r cronfeydd blynyddol hyn, mae Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru wedi dyfarnubron i £ 2 biliwn i 290 o brosiectau yng Nghymru rhwng 2007 a 2013. Os bydd y DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd, bydd y cronfeydd blynyddol hyn, yn ogystal a chyllidprosiect, yn diflannu o Gymru ar ôl 2020.

Yn ôl y sôn, bydd Cronfa Fuddsoddi ary Cyd Llywodraeth y DU yn cymryd lle cyllid uniongyrchol yr UE. Mae Theresa Maywedi gwrthod cadarnhau a fydd y gronfa gyffredin hon ar gyfer pedair cenedl yrundeb yn cael ei rheoli gan y llywodraethau datganoledig neu gan San Steffan.

2) Byddamaethyddiaeth yng Nghymru yn dioddef caledi difrifol o ganlyniad i unrhyw fatho Brexit.

Mae’n dweud mai Gwynedd a Cheredigion oedd rhai o’rardaloedd pleidleisio parhaus mwyaf yng Nghymru; ardaloedd gwledig gydageconomïau amaethyddol, lle gall ffermwyr ddweud wrthych chi i’r Ewro olaf faintmaen nhw’n ei gael ar gyfer pob dafad. Ond nid yn unig y mae’r sector ffermiodan fygythiad oherwydd colli cymorthdaliadau amaethyddol; Mae Cymru hefyd yn ddibynnoliawn ar yr UE i allforio ein cynnyrch amaethyddol. Mae ffermio defaid, ar gyfercig oen yn bennaf, yn cyfrif am y gyfran fwyaf o’r sector amaethyddol yn ywlad, ond dim ond tua 5% o’r cig oen yr ydym yn ei gynhyrchu yr ydym yn eifwyta.

Mae’r gweddill yn cael ei allforio gydag oddeutu 40% o allforion argyfer gwledydd y tu allan i’r DU, y mae mwy na 90% ohonynt yn mynd i’r UE yn ôlHybu Cig Cymru. Bydd y tariffau ychwanegol a fyddai’n cael eu rhoi ar gynnyrchsy’n cael ei allforio i’r UE yn ei gwneud yn amhosibl i’r rhan fwyaf o ffermwyrCymru gystadlu yn y farchnad, gan achosi cwymp ffermydd ledled y wlad.

3) Bydd prifysgolionyng Nghymru yn colli cyllid, cyfleoedd ymchwil, a statws rhyngwladol.

Gellir mesur llwyddiant wyth Prifysgol Cymru mewn cydberthynas uniongyrchol â’r graddau o gydweithredu sydd gan Gymru gyda rhaglenni cyllid yrUE, rhwydweithiau, a phrosiectau cydweithredol. Yn y flwyddyn ddiwethaf ynunig, mae cronfa ymchwil ac arloesi Horizon 2020 wedi dyfarnu dros €102 miliwni sefydliadau yng Nghymru, fel rhan o brosiectau gwerth €1.4 biliwn. Ar ôl 2020, ni fydd prifysgolion Cymru bellach yn gallu gwneud cais hawdd am ycronfeydd hyn.

Mae Llywodraeth y DU wedi dweud yn glir ei bod yn ddymunol isefydliadau addysg uwch ym Mhrydain barhau i gymryd rhan mewn rhaglenni,ymchwil, seilwaith, polisļau ac asiantaethau ymchwil yr UE ar ôl Brexit. Yn ôlAddysg Uwch Cymru, mae Brwsel, sydd wedi’i lleoli yn swyddfeydd Cynrychiolaeth Cymru i’r UE, hyd yn hyn wedi bod heb ymateb swyddogol gan yr UE i’r dymuniadau hyn.

4) Mae’n debyg y bydd porthladdoeddCymru yn dirywio wrth i Iwerddon ffafrio porthladdoedd Lloegr.

Yn dibynnu ar bafath o gytundeb sy’n cael ei gyfrifo ynglŷn â statws y ffin rhwng Gweriniaeth Iwerddon a Gogledd Iwerddon, mae’n debyg y bydd porthladdoedd Cymru ar eucolled o ran masnach, yn enwedig os oes ffin galed neu hyd yn oed meddal ynIwerddon.

Ar hyn o bryd,mae 80% o nwyddau a gludir gan lori o Weriniaeth Iwerddon i weddill yr UE ynteithio drwy borthladdoedd Cymru. Os nad oes cytundeb Brexit yna bydd yr UE, eifarchnad sengl a’i hundeb tollau yn dod i ben yng nghanol Môr Iwerddon. Foddbynnag, os tynnir unrhyw cytundeb sy’n cadw’r ffin feddal rhwng Gogledd aGweriniaeth Iwerddon (fel y dylai) yna’r unig ffin galed fydd rhwng Cymru a Gweriniaeth Iwerddon. Os bydd hyn yn digwydd bydd llai o reswm dros gludonwyddau ar draws Môr Iwerddon rhwng porthladdoedd Iwerddon a Chymru, gan y byddmwy o fanteision i ffafrio porthladdoedd yng ngogledd Lloegr drwy’r ffin feddalâ Gogledd Iwerddon.

Yng Nghymru maegennym saith porthladd mawr sy’n cefnogi 18,400 o swyddi yn uniongyrchol ynardaloedd difreintiedig yn economaidd yn y wlad. Mae porthladdoedd De Cymru ynunig yn cyfrannu bron i £ 1 biliwn i’r economi yng Nghymru. Nid oes gan lawero’n porthladdoedd y gallu ffisegol i weithredu gwiriadau tollau a ffiniau ardraffig o Iwerddon, yn ogystal â bod yn llythrennol heb y lle i ddadlwytho agwirio fferïau cyfan lorïau yn y porthladdoedd mwyaf yng Nghaergybi ac Aberdaugleddau.

5) Mae’n debyg y bydd cwmnïau rhyngwladol aml-dâlyn y sectorau gweithgynhyrchu ceir ac awyrofod yn gadael Cymru.

“Bydd yn rhaid ichi ei redeg i lawr … yn union fel yn yr un modd ag y gwnaethom redeg i lawry diwydiannau glo a dur.”

Dyma oedd ycyngor a roddwyd cyn refferendwm Brexit gan Patrick Minford, economegwr Thatcherite o Brifysgol Caerdydd, i’r llywodraeth Dorïaidd ynghylch y sectorgweithgynhyrchu ceir yn y DU. Fodd bynnag, ymddengys y gall gwneuthurwyr ceirwneud y gwaith eu hunain.

Yn wyneb dyfodol ansicr ar ôl Brexit mae’r lobimodurol ar y cyd wedi rhybuddio y bydd y sector yn cael ei orfodi i adleoli eifusnes, heb fynediad at yr undeb tollau a “buddion y farchnad sengl”.

Yng Nghymru mae 40 o gwmnïau yn gweithredu yn y diwydiant hwn, yn bennaf yn gweithgynhyrchu cydrannau ar gyfer ffatrïoedd mwy fel y safle Jaguar Land Rover yng NgorllewinCanolbarth Lloegr. Mae 100 o gwmnïau ychwanegol yn y gadwyn gyflenwi ar gyfer y gweithgynhyrchwyr hyn, ac mae’r sector yn cyflogi amcangyfrif o 18,000 o boblyn uniongyrchol yn ôl Fforwm Modurol Cymru.

Mae safleoedd yn Llanelli eisoes wedi cymryd camau tuag at gadael yr ardal, gyda’r ffatriSchaeffler i gau erbyn diwedd y flwyddyn a Calsonic Kansei yn torri staff. Maesafleoedd gweithgynhyrchu eraill fel Ford ym Mhen-y-bont ar Ogwr, Toyota yngNglannau Dyfrdwy, a Vauxhall yn Ellesmere Port (sy’n cyflogi gweithwyr o Gymruac dros y ffin) yn wynebu dyfodol ansicr os bydd y Deyrnas Unedig yn gadaelundeb tollau’r UE.

Yn galonogol, maeTATA Steel yn rhagweld dyfodol cadarnhaol i weithgynhyrchu dur trwy eusafleoedd ym Mhort Talbot, Llanelli, Casnewydd, a Shotton hyd yn oed os ywPrydain yn gadael yr UE. Fodd bynnag, mae eu gweledigaeth ar gyfer cynhyrchudur ôl-Brexit yn seiliedig yn drwm ar gyrraedd cytundeb a fyddai’n atal gosodtariffau masnach. Defnyddir y stribed dur a gynhyrchir yn bennaf yng Nghymru ynbennaf yn y diwydiannau gweithgynhyrchu ceir ac adeiladu, ac mae TATA yncynhyrchu dros 60% o werthiannau’r math hwn o ddur ar gyfer marchnad y DU. Osbydd rhai o’r diwydiannau modurol a grybwyllwyd yn flaenorol yn mynd ibroblemau a achosir gan Brexit ac yn penderfynu gadael, yna bydd cynhyrchu duryng Nghymru yn colli’r rhan fwyaf o’i gwsmeriaid a hefyd yn cael eu gorfodi iadleoli.

Mae Airbus UK yncefnogi amcangyfrif o 11,600 o swyddi yng Nghymru drwy ei safleoedd yn Sir yFflint, Casnewydd a Bryste, yn ogystal â’u cadwyni cyflenwi. Maent yn un o’rcyflogwyr unigol mwyaf yng Nghymru. Mae eu Prif Swyddog Gweithredol wedi cynghori yn erbyn gwrando ar yr rhai o blaid brexit sy’n dweud na fydd ei gwmniyn gadael Cymru, ac wedi rhybuddio “mae digon o wledydd yno a fyddai’n hoffi adeiladu’r adenydd ar gyfer awyrennau Airbus.”

Ar y 23ain o Fai (ar yr amod nad yw’r senedd wedi cytuno ar fargen o’r blaen)bydd Cymru’n mynd i bleidleisio i ethol ei phedwar Aelod i Senedd Ewrop. Yn yretholiadau UE diwethaf, y ganran a bleidleisiodd oedd 31.5% yng Nghymru, islaw cyfartaledd yr UE o 43%. Mae’r difrod a fyddai’n cael ei achosi gan Brexitcaled yng Nghymru yn llawer mwy cymesur nag unrhyw wlad neu ranbarth arall yn y Deyrnas Unedig. Mae’n rhaid i ni ddefnyddio’r etholiad hwn i ddangos mai ewyllys pobl Cymru yw osgoi Brexit dim-adfail dinistriol. Mae hynny’n golygu pleidleisio dros bleidiau sy’n ymgyrchu naill ai i aros yn yr UE, neu i gyrraedd cytundeb sy’n cadw undeb tollau ac sy’n osgoi tariffau masnach.